منتظران منجی (عج)

محلی برای آشنایی بیشتر با فرهنگ مهدویت
 
نوروز در کتب فقهى و استدلالى‏
ساعت ۸:٠٢ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۱٢/٢٩ : توسط : سمیه مهتدی
نوروز در کتب فقهى و استدلالى‏

 

نویسنده:سید محمد باقر آیت میردامادى‏

در این مقاله به نوروز در کتب فقهی و استدلالی پرداخته می شود.
1ـ در صفحه 30 مجلّد سوّم کتاب من لا یحضره الفقیه مرحوم صدوق نقل مى‏کند:
اتى علی علیه السلام بهدیة النیروز فقال علیه السلام ما هذا و قالوا یا امیر المؤمنین الیوم النیروز فقال علیه السلام اصنعوا لنا کل یوم نیروز، و روى انه قال علیه السلام نیروزنا کل یوم.
در روز عید نوروز براى حضرت على علیه السلام هدیه‏اى آوردند حضرت سؤال کردند: اینها چیست؟ عرض کردند: یا امیر المؤمنین امروز روز نوروز است و این هدیه به مناسبت نوروز است. حضرت فرمودند همیشه از این کارها بکنند هر روزتان نوروز باد. و روایت شده که حضرت فرمودند هر روز ما نوروز است.
2ـ و در صفحه 300 همان کتاب از امام صادق نقل مى‏کند که: مردى است داراى مقام و رتبه بزرگى و در روزهاى عید نوروز براى او هدایائى مى‏آورند و مى‏خواهند به وسیله آن هدایا به آن شخص نزدیک شوند و با او آشنا گردند آیا هدایا را بپذیرد یا نه؟ حضرت فرمودند: آیا اهداء کنندگان نماز مى‏گذراند. عرض کردم: آرى. حضرت فرمودند: آرى بپذیرد هدایا را و به آنها هم محبت کند و کمک نماید.
3ـ شیخ الطائفه محمد ابن الحسن الطوسى در التهذیب جلد 6 صفحه 678 عیناً همین حدیث را از امام صادق علیه السلام نقل مى‏فرماید.
4ـ در کتاب وسائل الشیعة نقل مى‏نماید:
و اتی على علیه السلام بهدیة النیروز فقال علیه السلام ما هذا فقالوا یا امیر المؤمنین الیوم النیروز فقال علیه السلام اصنعوا لنا کل یوم نیروزاً(1).
براى حضرت على علیه السلام هدایائى آوردند حضرت سؤال کردند اینها چیست؟ گفتند هدایا و تحفه‏هاى عید نوروز است حضرت فرمودند همه روزها این کار انجام گردد هر روزتان نوروز باد.
5ـ و در کتاب شریف دعائم الاسلام جلد 2 صفحه 326 مى‏فرماید:
و عنه علیه السلام انه اهدى الیه فالوذج فقال: ما هذا قالوا یوم النیروز قال فنیروزاً ان قدرتم کل یوم یعنى تهادوا و تواصلوا فی الله.
براى حضرت على علیه السلام اهدائى آوردند (فالوذج)، حضرت سؤال کردند اینها براى چیست؟ عرض کردند اهدائى روز نوروز است فرمودند: هر روز را اگر مى‏توانید نوروز قرار دهید یعنى هر روز اهدا کنید به یکدیگر و صله بنمائید در راه خدا.
بنا بر این از این چند روایت که در کتب فقهى و استدلالى علماء بزرگ و فقهاء عالیقدر نقل شده استفاده مى‏شود که در زمان حضرت على علیه السلام هم معمول بوده روز عید نوروز بدیدار یکدیگر مى‏رفتند و هدایائى هم براى بزرگان مى‏برده‏اند و حضرت على علیه السلام از آنها مى‏پذیرفته و آنها را نهى و منع نمى‏نموده و عملاً مردم را به این اعمال عاطفى و محبت آمیز تشویق مى‏فرموده‏اند و این تأیید عملى آن بزرگوار از این روز است.
ابوریحان بیرونى روز عید نوروز دست از کار مى‏کشید.
محدث بزرگوار قمى رحمة الله در کتاب «الکنى و الالقاب» جلد 1 صفحه 78 نقل مى‏فرماید:
«ابوریحان بیرونى» محمد ابن احمد الخوارزمى الحکیم الریاضى الطبیب المنجم المعروف کان فیلسوفاً عالماً بالفلسفة الیونانیة و فلسفة الهنود و برع فی علم الریاضیات و الفلک بل قیل انه اشهر علماء النجوم و الریاضیات و کان معاصراً لابن سینا و بینهما مراسلات و ابحاث کان اصله من بیرون بلد فى السند.
بعد از آنکه شرح مفصلى از حالات آن مرد بزرگ و دانشمند محقق نقل مى‏کند و مؤلفات او را نام مى‏برد و اشاره‏اى به مسافرتهاى او براى تحصیلات عالیه مى‏نماید مى‏نویسد:
انه کان مکبا على تحصیل العلوم منفتاً على التعقیب لا یکاد یفارق یده القلم و عینه النظر و قلبه الفکر و کان مشتغلاً فی تمام الایام السنة الا یوم النیروز.
آن مرد بزرگ بسیار در تحصیل علم جدى بود و دائماً مشغول به تصنیف و تألیف کتاب بود هیچگاه قلم از دست او نمى‏افتاد و چشمش از مطالعه کتب و دلش از فکر و تحقیق باز نمى‏ایستاد و تمام روزهاى دوره سال به مطالعه و تألیف و کارهاى علمى و تحقیقى اشتغال داشت و سرگرم بود مگر روز نوروز که آن روز را تعطیل مى‏کرد.
با توجه به اینکه ابوریحان مرد دانشمند و محقق دقیقى بوده و از نوابغ تاریخ به شمار مى‏رود و کسى بوده که عاشق مطالعه و تدریس و تألیف بوده است قطعاً تعطیل کردن او روز عید نوروز را نمى‏تواند بدون دلیل و جهت منطقى باشد و مى‏توان یکى از دلایل اعتبار عید نوروز را اهتمام آن مرد بزرگ به این روز دانست.

استحباب غسل در روز نوروز در کتب فقهى و اجتهادى‏

در اکثر کتب فقهى و استدلالى یکى از اغسال مستحبه، غسل روز عید نوروز مى‏باشد و در کتب روائى هم روایات زیادى درباره لزوم اهتمام به غسل در روز نوروز نقل شده است که به بعضى از آنها اشاره مى‏گردد:
1ـ در کتاب وسائل الشیعه جلد 2 صفحه 428 بابى را با عنوان: باب استحباب غسل یوم النیروز افتتاح فرموده و در باب روایتى نقل مى‏کند که محمد بن الحسن از معلى ابن خنیس از امام صادق علیه السلام در روز نوروز که حضرت فرمودند:
اذا کان یوم النیروز فاغتسل و البس انظف ثیابک‏
در روز عید نوروز غسل بنما و بپوش بهترین و پاکیزه‏ترین لباسهاى خود را.(2)
2ـ در کتاب المهذب که از کتب فقهى قدیمه است احمد ابن فهد از معلى ابن خنیس همین روایت را نقل مى‏نماید.
3ـ در کتاب مصباح المتهجد مؤلف این کتاب صفحه 591 نقل مى‏کند عن المعلى ابن خنیس:
عن مولانا الصادق علیه السلام فی یوم النیروز قال: اذا کان یوم النیروز فاغتسل و البس انظف ثیابک و تطیب بالطیب طیبک.
امام صادق علیه السلام فرمودند وقتى روز نوروز رسید شما غسل کن و بپوش پاکیزه‏ترین لباست را و خود را خوشبو کن به بهترین عطرها.
4ـ در کتاب الجامع للشرایع صفحه 33 اغسال مستحبه را ذکر مى‏کند دنباله او اضافه مى‏فرماید : و غسل یوم نیروز الفرس و غسل المولود.
5ـ علامه حلى در کتاب القواعد جلد اول صفحه 3 مى‏فرماید:
یستحب الغسل للجمعة من طلوع الفجر الى الزوال و الغدیر و المباهلة و عرفة و نیروز الفرس و غسل الاحرام.
مستحب است غسل روز جمعه از طلوع فجر تا اذان ظهر و غسل روز عید غدیر و روز مباهله با نصاراى نجران و روز عرفه و روز عید نوروز عجم و غسل احرام.
6ـ مرحوم شهید در کتاب الدروس صفحه 2 نقل مى‏فرماید: از جمله غسلهاى مستحب:
لیلة الفطر و یومی العیدین و لیلتی نصف رجب و شعبان و یوم المبعث و المولد و الغدیر و الترویة و عرفة و الدحو و المباهلة و النیروز لخبر المعلى.
از جمله غسلهاى مستحب، غسل شب عید فطر و روز عید فطر و عید قربان و شب نیمه رجب و نیمه شعبان و روز عید مبعث و روز ولادت حضرت رسول اکرم و روز غدیر و ترویه و عرفه و دحوالارض و مباهله و روز عید نوروز به جهت روایت معلى ابن خنیس مى‏باشد.
7ـ و در کتاب البیان صفحه 4 بعد از ذکر استحباب غسل جمعه و بحث مفصل پیرامون وقت انجام او مى‏فرماید:
و لیلة الفطر و العیدین و المولد و المبعث و الغدیر و الدحو و المباهلة و عرفة و الترویة و النیروز.
از جمله غسلهاى مستحب غسل شب عید فطر و روز عید فطر و قربان و روز ولادت پیامبر و مبعث آن حضرت و عید غدیر و روزهاى دحوالارض و مباهله و عرفه و ترویه و عید نوروز است.
8ـ در کتاب الذکرى مرحوم شهید در صفحه 23 مى‏فرماید:
و لیلة نصف رجب و المبعث مشهوران و لم یصل الینا خبر فیهما و نوروز الفرس رواه المعلى بن خنیس عن الصادق علیه السلام.
از جمله اغسال مستحبه غسل نیمه رجب و 27 رجب مبعث پیامبر صلى الله علیه و آله مى‏باشد که مشهور است. ولى خبرى به ما نرسیده و همچنین مستحب است غسل روز نوروز، روایت نموده استحباب آن را معلى بن خنیس.
9ـ مرحوم شهید ثانى در کتاب «شرح لمعه» صفحه 34 نقل مى‏نماید:
و کذا یستحب الغسل للجمعة و العیدین و فرادى رمضان و لیلة الفطر و لیلتی نصف رجب و شعبان و المبعث و الغدیر و المباهلة و عرفة و نیروز الفرس.
و همچنین مستحب است غسل روز جمعه و عید فطر و قربان و روزهاى فرد رمضان و شب عید فطر و شب نیمه رجب و شعبان و عید مبعث و روز غدیر و مباهله و عرفه و نوروز عجم.
10ـ در کشف اللثام جلد 1 صفحه 11 مى‏فرماید:
و نیروز الفرس کما فی المصباح الشیخ و الجامع لقول الصادق علیه السلام فی خبر المعلى اذا کان یوم النیروز باغتسل «الخبر».
از جمله غسلهاى مستحب غسل عید نوروز عجم است همچنانکه در مصباح شیخ و جامع نقل کرده‏اند به واسطه فرمایش امام صادق علیه السلام در خبرى که معلى ابن خنیس از آن حضرت نقل کرده که حضرت فرمودند در روز نوروز غسل انجام ده.
11ـ در کتاب حبل المتین صفحه 80 نقل مى‏کند:
و هی غسل العیدین و المبعث و الغدیر و النیروز و الدحو و الجمعة و المباهلة.
از جمله غسلهاى مستحب غسل روز عید فطر و عید قربان است و همچنین عید مبعث و غدیر و نوروز و دحوالارض و روز جمعه و مباهله با نصاراى نجران 25 ذى القعده الحرام.
12ـ در کتاب الحدائق جلد 4 صفحه 212 مى‏فرماید:
و منها الغسل یوم النیروز لما رواه الشیخ فی المصباح عن المعلى بن خنیس عن الصادق علیه السلام قال: اذا کان یوم النیروز فاغتسل و البس انظف ثیابک الحدیث.
یعنى از جمله غسلهاى مستحب غسل عید نوروز است به واسطه آنکه روایت کرده شیخ در مصباح از معلى بن خنیس از امام صادق علیه السلام که فرمودند وقتى روز عید نوروز رسید پس غسل کن و پاکیزه‏ترین لباسهایت را بپوش.
13ـ مرحوم علامه فهّامه شیخ محمد حسن در کتاب جواهر الکلام، جلد 5 صفحه 40 مى‏فرماید :
قلت و قد بقى زیادة على ما ذکرته و ذکر المصنف بعض الاغسال الزمانیة کغسل یوم دحو الارض و یوم نیروز الفرس و یوم تاسع ربیع و اما غسل النیروز فعلى المشهور بین المتأخرین بل لم اعثر على مخالف فیه لخبر معلى ابن خنیس عن الصادق المروى عن المصباح و مختصره اذا کان یوم النیروز فاغتسل الخبر.
باقى مانده است علاوه بر آنچه را ذکر کردیم بعضى غسلهائى که زمان معینى دارد مانند غسل روز دحو الارض و روز نوروز عجم و روز نهم ربیع الاول و اما غسل روز عید نوروز بنابر مشهور بین علماء متأخرین مستحب است و من به فتواى مخالفى در این مورد دست نیافتم بلکه همه متأخرین اتفاق دارند بر استحباب غسل در روز نوروز به واسطه روایتى که معلى ابن خنیس از امام صادق علیه السلام نقل کرده و در کتاب المصباح ضبط شده و مختصر آن روایت این است که حضرت صادق علیه السلام فرمودند وقتى روز عید نوروز آمد تو غسل بنماى.
و دنباله این مطلب مرحوم صاحب جواهر روایت معلى ابن خنیس را به طور تفصیل ذکر مى‏کند و در خاتمه مى‏فرماید:
و لا وجه للمناقشة بعد ذلک فی السند و غیره کما لا وجه للمعارضة بما عن المناقب.
هیچ وجهى براى مناقشه کردن در سند و غیر سند این روایت معلى ابن خنیس نیست (یعنى سند روایت صحیح است)، کما اینکه وجهى براى تعارض بین این روایت و روایت منقول در مناقب که از امام موسى بن جعفر علیه السلام نقل مى‏کند، ندارد.(3)
زیرا این روایت منقول از موسى ابن جعفر قصور از اداء مطلب دارد و صراحت ندارد و علاوه بر این حمل بر تقیه شده است کما اینکه عده‏اى از فقهاء، همین مسئله احتمال تقیه را در مورد این حدیث داده‏اند و اجمالا مرحوم صاحب جواهر از روایت معلى بن خنیس دفاع مى‏کند و فضیلت و برترى روز نوروز را ثابت و استحباب غسل را در آن روز فتوى مى‏دهد.
14ـ مرحوم شیخ بهاء الدین عاملى در کتاب جامع عباسى (صفحه 11) که رساله عملیه ایشان بوده است مى‏فرماید:
یازدهم از غسلهاى مستحب غسل روز نوروز است.
15ـ مرحوم سید الفقهاء و المجتهدین آیت الله العظمى سید محمد کاظم طباطبایى در عروة الوثقى جلد 1 صفحه 461 مى‏فرماید:
الحادى عشر الغسل یوم النیروز
یازدهم از غسلهاى مستحب غسل روز عید نوروز است.
16ـ در کتاب شریف المتهجد نقل مى‏کنند:
روى المعلى بن خنیس عن مولانا الصادق علیه السلام فی یوم النیروز قال اذا کان یوم النیروز فاغتسل و البس انظف ثیابک و تطیب باطیب طیبک و تکون ذلک الیوم صائما.. الخبر.
معلى بن خنیس از امام صادق علیه السلام نقل کرده که حضرت فرمودند: در روز عید نوروز غسل کن و پاکیزه‏ترین لباست را بپوش و خود را معطر کن به بهترین عطرها و در این روز روزه بگیر.

استحباب روزه در روز عید نوروز در کتب فقهى و استدلالى‏

1ـ و یستحب فیه الصیام و الصلاة اربع رکعات بعد صلاة الظهرین و یسجد بعدها و یدعو بالمرسوم یغفر له ذنوب خمسین سنة.(4)
مستحب است در روز نوروز روزه گرفتن و خوانده چهار رکعت نماز بعد از نماز ظهر و عصر و بعد از نماز سجده کند و دعاء نماید خداوند گناهان پنجاه ساله او را مى‏آمرزد.
2ـ و منها صوم یوم النیروز لما رواه الشیخ فی المصباح عن المعلى بن خنیس عن الصادق علیه السلام قال اذا کان یوم النیروز فاغتسل و البس انظف ثیابک و تطیب بالطیب طیبک و تکون ذلک الیوم صائماً(5).
از جمله روزه‏هاى مستحب روزه روز نوروز است همچنانکه شیخ در مصباح از معلى ابن خنیس نقل نموده است امام صادق علیه السلام فرمود هنگامى که روز نوروز رسید پس غسلى بنما و پاکیزه‏ترین جامه‏هاى خود را بپوش و به بهترین بویها خود را خشبو گردان و در این روز روزه بگیر.
3ـ و منها صوم النیروز لامر الصادق علیه السلام به و منها الصوم لقضاء الحاجة کما یظهر ممن تتبع الاخبار(6).
از جمله روزه‏هاى مستحب روزه روز نوروز است بواسطه دستور امام صادق علیه السلام و از جمله روزه براى برآورده شدن حاجات است چنانچه از تتبع استفاده مى‏شود.
4ـ و منها صوم یوم النیروز للمروى فی مصباح المتهجد(7).
از جمله روزهائى که روزه‏اش مستحب است روزه عید نوروز است چنانچه در مصباح روایتى نقل شده است:
5ـ کما یستفاد من النصوص ثبوت التأکد فی غیر ذلک (اى تأکد الصوم) کالنیروز من النصوص ثبوت التأکد فی غیر ذلک (اى تأکد الصوم) کالنیروز و اول یوم من المحرم و ثالثه و سابعه و التاسع و العشرین من ذى القعدة(8).
چنانچه استفاده مى‏شود از روایت تأکید زیاد فرموده در مورد استحباب روزه در غیر از مواردى که ذکر شد مانند روزه عید نوروز و روزه اول محرم و سوم و هفتم و بییست و نهم ذى قعدة الحرام.
6ـ اقسام الصوم اربعة نکتفی من هذا الفصل بذکر بعض المسائل اللتی هی مورد للخلاف. اقسام الصوم اربعة: واجب و ندب و مکروه و حرام. اما المندوب منه اقسام منها اول ذی الحجة، و منها یوم النیروز (9).
روزه بر چهار قسم است و در این فصل اکتفاء مى‏نماییم به ذکر مسائلى که مورد اختلاف است روزه داراى چهار حکم است واجب و مستحب و مکروه و حرام اما روزه‏هاى مستحب اول آنها روز اول ذى الحجه است و دیگر روزه روز عید نوروز است.
قطعاً چنین مردان بزرگ و محققین جهان است که قرنهاست کتابها و تألیفاتشان در حوزه‏هاى علمیه تدریس مى‏شود و مورد مراجعه و استفاده مراجع و مجتهدین و محققین حاضر است فتوا دادنشان به استحباب غسل و نماز و روزه و دعاهاى مخصوص در روز عید نوروز بدون دلیل متقن و مستند و محکم نمى‏تواند باشد و همین فتاوا دلیل بر اعتبار و احترام و امتیاز عید نوروز در اسلام است.

استحباب خواندن چهار رکعت نماز در روز نوروز در گفتار فقهاء و مراجع بزرگ شیعه‏

1ـ محمد ابن ادریس رحمه الله در سرائر نقل مى‏فرماید:
قال شیخنا ابو جعفر فی مختصر المصباح لیستحب صلوة اربع رکعات و شرح کیفیتها فی یوم النیروز الفرس.
شیخ طوسى در مختصر المصباح مى‏فرماید مستحب است چهار رکعت نماز در روز عید نوروز عجم خوانده شود.
و سپس کیفیت خواندن آن را بیان مى‏فرماید:
عن المعلى بن خنیس عن مولانا الصادق علیه السلام فی یوم النیروز قال: اذا کان یوم النیروز فاغتسل و البس انظف ثیابک و تطیب باطیب طیبک و تکون ذلک الیوم طائماً فاذا طلیت النوافل و الظهر و العصر فصل بعد ذلک اربع رکعات تقرأ فی اول رکعة فاتحة الکتاب و عشر مرات انا انزلناه فی لیلة القدر، و فی الثانیة فاتحة الکتاب و عشر مرات قل یا ایها الکافرون و فی الثالثة عشر مرات سورة التوحید و فی الرابعة عشر مرات معوذتین و تسجد بعد فراغک من الرکعات سجدة الشکر و تدعوا فیها یغفر لک ذنوب خمسین سنة.(10)
از معلى ابن خنیس نقل مکند که امام صادق علیه السلام در مورد عید نوروز فرمودند: هنگامى که روز نوروز فرا رسید پس غسل بکن و بپوش پاکیزه‏ترین جامه‏هاى خود را و خود را به بهترین عطرها معطر گردان و در این روز روزه بگیر و همین که نماز نافله و ظهر وعصر را خواندى پس چهار رکعت نماز بخوان در رکعت اول بعد از سوره «حمد» ده مرتبه سوره «قدر» بخوان و در رکعت دوم بعد از سوره «حمد» ده مرتبه سوره «قل یا ایها الکافرون» را قرائت کن و در رکعت سوم ده مرتبه سوره مبارکه «توحید» را بخوان و در رکعت چهارم بعد از سوره «حمد» هر یک از معوذتین «سوره فلق و ناس» را ده مرتبه قرائت کن و سپس سر به سجده بگذار و سجده شکر به جا آور و براى آنچه از خدا مى‏خواهى دعا کن خداوند گناهان پنجاه ساله تو را مى‏آمرزد .
2ـ در کتاب شریف المهذب مى‏فرماید:
و یستحب فیه الصیام و صلوة اربع رکعات بعد صلاة الظهرین و یسجد بعدها و یدعوا بالمرسوم یغفر له ذنوب خمسین سنه(11).
مستحب است در روز عید نوروز روزه گرفتن و خواندن چهار رکعت نماز بعد از نماز ظهر و عصر و سپس سجده به جاى آوردن و دعاء بطور معمول کردن که این عمل باعث آمرزش گناهان پنجاه ساله خواهد گردید.
3ـ مرحوم شیخ بهایى در کتاب جامع عباسى صفحه 78 مى‏فرماید:
بیست و چهارم نماز روز نوروز است و آن چهار رکعت است و سلام، در رکعت اول «فاتحة الکتاب» یک نوبت و «انا انزلناه» ده نوبت، در رکعت دوم بعد از «فاتحة الکتاب» ده نوبت« قل یا ایها الکافرون»، در رکعت سوم بعد از سوره «فاتحة الکتاب» ده نوبت سوره «قل هو الله احد»، در رکعت چهارم بعد از «فاتحة الکتاب» هر یک از «قل اعوذ برب الفلق» و «قل اعوذ برب الناس» را ده نوبت و بعد از سلام به سجده رود و این دعاء را در سجده بخواند:
اللهم صل على محمد و آل محمد الاوصیاء المرضیین و صل على جمیع انبیائک و رسولک افضل صلواتک و بارک علیهم بافضل برکاتک و صل على ارواحهم و اجسادهم اللهم بارک على محمد و آل محمدو بارک لنا فی یومنا هذا الذی فضلته و کرمته و شرفته و عظمت خطره اللهم بارک لی فیما انعمت به علی حتى لا اشکر احداً غیرک و وسع علی فی رزقی یا ذا الجلال و الاکرام.
و وقت این نماز بعد از اتمام نماز ظهر و عصر و نافله آن است که در اول وقت گذارده شود .

استحباب پوشیدن لباس نو و زیبا در روز نوروز در گفتار مجتهدین بزرگ شیعه‏

1ـ در کتاب شریف وسائل الشیعه جلد 2 صفحه 428 و جلد 288 5 و جلد 7 صفحه 346 بابى را عنوان فرموده به این نام: «باب استحباب البس انظف الثیاب فى النیروز» و در این باب روایتى نقل مى‏فرماید از امام صادق علیه السلام که حضرت فرمودند:
روز عید نوروز غسل بکن و زیباترین و پاکیزه‏ترین لباست را بپوش و بهترین و معطرترین عطرها را استعمال کن.
2ـ در کتاب مصباح المتهجد صفحه 591 از امام صادق(ع) نقل مى‏کند که حضرت فرمودند:
در روز نوروز غسل بنما و پاکیزه‏ترین لباست را بپوش و با خوشبوترین عطرها خود را خوشبو بگردان.
3ـ در کتاب حدائق جلد 4 صفحه 212 مى‏فرماید:
اذا کان یوم النیروز فاغتسل و البس انظف ثیابک.
امام صادق(ع) فرمود همین که روز نوروز رسید پس غسل بکن و پاکیزه‏ترین لباست را بر تن کن.
4ـ شیخ انصارى در کتاب شریف طهارة صفحه 328 مى‏فرماید:
فاذا کان یوم النیروز فاغتسل و البس انظف ثیابک و تطیب باطیب طیبک.
همین که روز نوروز رسید پس غسل کن و پاکیزه‏ترین جامه‏هاى خود را بر تن کن و به بهترین و خوشبوترین بویها خود را خوشبو گردان.
مسلم است که پوشیدن لباس نو و پاکیزه همیشه و در همه جا لازم و جزء آداب اسلام است و اختصاص به عید نوروز ندارد. ولى فتوا دادن فقیه بزرگى مانند شیخ انصارى که افقه فقهاء در قرن اخیر است و کتب او در حوزه‏هاى علمیه تدریس و مورد مراجعه مراجع بزرگوار است . قطعاً دلیل بر امتیاز عید نوروز بر روزهاى دیگر است.

استحباب استعمال عطریات و خوشبو کردن خود در روز نوروز در گفتار مجتهدین بزرگ‏

1ـ در جلد 13 کتاب حدائق صفحة 380 مى‏فرماید:
عن الصادق علیه السلام قال اذا کان یوم النیروز فاغتسل و البس انظف ثیابک و تطیب باطیب طیبک و تکون ذلک الیوم صائماً .. الحدیث.
2ـ و در جلد 4 حدائق صفحه 212 همین روایت عیناً نقل گردیده است.
3ـ در کتاب وسائل الشیعة جلد 7 صفحه 346 مى‏فرماید:
محمد ابن الحسن فی المصباح عن المعلى بن خنیس عن الصادق علیه السلام فی یوم النیروز اذا کان یوم النیروز فاغتسل و البس انظف ثیابک و تطیب باطیب طیبک و تکون ذالک الیوم طائما .
4ـ در کتاب شریف المتهجد مى‏فرماید:
روى المعلى بن خنیس عن مولانا الصادق علیه السلام فی یوم النیروز قال: اذا کان یوم النیروز فاغتسل و البس انظف ثیابک و تطیب باطیب طیبک.
معلى بن خنیس از امام جعفر صادق علیه السلام روایت کرده که حضرت فرمودند: هنگامى که عید نوروز فرا رسید پس غسل کن و پاکیزه‏ترین لباس خود را بپوش و به بهترین بوى‏ها خود را معطر ساز.

الهوامش:

.1 وسائل: جلد 12 / ص .213 و همچنین در ص 215 همین کتاب عیناً همین حدیث را از طریف دیگر نقل مى‏کند.
.2 و در جلد 5 صفحه 288 عیناً همین حدیث را نقل مى‏کند.
.3 (که روز عید نوروز منصور دوانیقى حضرت را دعوت کرد که حضرت بنشینند و مردم بدیدارشان بروند و هدایائى براى حضرت بیاورند حضرت فرمودند من اخبار جدم رسول خدا را بررسى کردم و از این عید خبرى ندیدم و این عید را عجم احترام مى‏کردند و اسلام او را محو کرد و محال است چیزى را که اسلام محو نموده من او را تجدید کنم ولى منصور گفت این امر سیاسى است و از شما تقاضا مى‏کنم دعوت مرا بپذیرید و امروز را بنشینید مردم بدیدار شما بیایند حضرت نیز پذیرفتند و آن روز را با مردم دیدار و ملاقات کردند.)
.4 المهذب: ج 1 / .191
.5 الحدائق: ج 13 / ص .38
.6 کشف الغطاء: ص .324
.7 المستند: ج 2 / ص .144
.8 جواهر الکلام: ج 17 / ص .113
.9 المستند: ج 17 / ص .299
.10 مصباح المتهجد: ص .591
.11 المهذب: ج 1 / ص .191
منبع: نوروز چه روزیست؟، سید محمد باقر آیت میردامادى